على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1031
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و بسيار خوار و پراكنده و پريشان . ثرثار ( sars r ) ا خ . ع . نهرى بزرگ در آسياى صغير در ميان سنجار و تكريت . ثرثارة ( sars rat ) ص . ع . زن بسيار گوى . و چشمهء بسيار آب . ثرثارون ( sars runa ) ع . ج . ثرثار . ثرثرة ( sarsarat ) م . ع . پراكندن و پريشان كردن . و بسيار خوردن . و آميختن طعام . و بسيار گفتن و بيهوده بتكرار حرف زدن . ثرثور ( sorsur ) ا . ع . ثرثور كبير و ثرثور صغير ا خ : دو نهر در ارمنيه . ثرثورة ( sarsurat ) ص . ع . چشمهء بسيار آب . ثرد ( sard ) م . ع . ثرد الخبز ثردا ( از باب نصر ) : تريد ساخت نان را . و ثرد الثوب : غوطه داد جامه را در رنگ . و ثرد الخصية : ماليد خايه را . و ثرد الذبيحة : ذبح كرد با چيزى كند كه كه اوداج آن پاك بريده نشد و يا شكست گردن مذبوج را پيش از از آنكه سرد شود . و هو منهى عنه . و نيز ثرد : كسى را از معركه خسته و مجروح برداشتن كه هنوز زنده باشد . ( و يستعمل مجهولا ) يق ثرد فلان اى حمل من المعركة جريحا و به رمق . ثرد ( sard ) ا . ع . باران نرم . و نام گياهى . و ثرد الخصية : مكان خصى كردن . ثرد ( sarad ) ا . ع . كفتگى لب . ثردة ( sordat ) ا . ع . نان تريد . ثرط ( sart ) ا . ع . سريش و گولى . ثرط ( sart ) م . ع . ثرطه ثرطا ( از باب نصر و ضرب ) : عيب كرد آن را . و نيز ثرط : ريخ زدن . و گول شدن . ثرطلة ( sartalat ) ا . ع . فروهشتگى و سستى . ثرطلة ( sartalat ) م . ع . جامه كشان گذشتن . ثرطمة ( sartamat ) م . ع . سرنگون كردن نه از غضب و تكبر . و ثرطم الكبش : بسيار فربه شد كبش . ثرطئة ( serteat ) ا . ع . سست كوتاه و گول از مردان و زنان . ثرع ( sara ' ) م . ع . ثرع ثرعا ( از باب سمع ) : طفيلى شد بر قوم خود . ثرعط ( sor'ot ) ص . ع . طين ثرعط : گل تنك و رقيق . ثرعطة ( sor'otat ) ا . ع . آشاميدنى رقيق . ثرعطط ( soro'tot ) ص . ع . طين ثرعطط : گل تنك و رقيق . ثرعطط ( soro'tot ) و ثرعططة . ( soro'totat ) و ثرعطيطة ( sora'teytat ) ا . ع . آشاميدنى رقيق . ثرعلة ( sor'olat ) ا . ع . پرهاى گردن خروس . ثرغ ( sarq ) ا . ع . مخرج آب از دلو . ج : ثروغ . ثرغ ( saraq ) م . ع . ثرغ فلان ثرغا ( از باب سمع ) : گشاد شد مخرج آب دول فلان . ثرغامة ( serq mat ) ا . ع . زوجه و زن . ثرغل ( sorqol ) ا ع . روباه ماده . ثرغول ( sorqul ) ا . ع . گياهى . ثرقبى ( sorqobiy ) و ثرقبية ( sorqobeyyat ) ص . ع . نوعى از جامه هاى سپيد مصرى كه از كتان بافند يق ثوب ثرقبى و ثياب ثرقبية . ثرم ( sarm ) م . ع . شكستن دندان را بزدن ( و الفعل من ضرب ) . ثرم ( saram ) م . ع . ثرم ثرما ( از باب سمع ) : اثرم گرديد . ثرم ( saram ) ا خ . ع . نام كوهى بيمامه . ثرماء ( sarm ' ) ا . ع . مؤنث اثرم . مر . اثرم . ثرمان ( sarm n ) ا . ع . درختى ماناباشنان كه شتر و گوسپند خورد . ثرمة ( sarmat ) ا خ . ع . شهرى به جزيرهء صقلية . ثرمد ( sarmad ) ا . ع . شعبى در كوه اجاه . ثرمداء ( sarmad ' ) ا خ . ع . موضعى و يا آبى در ديار بنى سعد . ثرمدة ( sarmadat ) ا . ع . شورهء گياهى . ثرمدة ( sarmadat ) م . ع . ثرمد اللحم ثرمدة : نه پخت گوشت را و يا خاكسترآلود كرد آن را . ثرمط ( sermet ) ص . ع . نعجة ثرمة : ميش مادهء بزرگ كه در خائيدنش آوازى برآيد . ثرمط ( soramet ) و ثرمطة ( sormotat ) ا . ع . گل تر و با رقيق آبكى . ثرمطة ( sarmatat ) م . ع . ثرمط المضغ : بآواز خائيد . و ثرمطت الارض : ثرمطة ناك گرديد زمين . ثرمل ( sormol ) ا . ع . جانورى . و ام ثرمل كفتار . ثرملة ( sarmalat ) م . ع . ريخ زدن . و خوردن گوشت كه هنوز پخته نباشد . و خام داشتن طعام . و يا آوردن نان آلودهء بخاكستر از عجلهء مهمانى . و تباه خوردن طعام چنان كه ريش و دهن بپالايد . و ثرمل القوم من الطعام اى اكلوا ما شاؤا . و ريزهكارى ناكردن در كار . ثرملة ( sormolat ) ا . ع . چاهك لب و چيز باقيماندهء در خنور . و روباه ماده . و ا خ .